“Cái khó không nằm ở sản phẩm – mà nằm ở những thứ tưởng chừng rất nhỏ: một phép thử, một dấu giáp lai, một tiêu chuẩn không khớp.”
Là người tư vấn cho nhiều doanh nghiệp đưa sản phẩm tiêu dùng từ Trung Quốc vào thị trường Việt Nam – tôi từng nghĩ rằng băng vệ sinh là mặt hàng dễ. Không phải thực phẩm. Không phải thuốc. Không phải thiết bị y tế phức tạp. Vậy mà càng đi sâu, tôi càng hiểu: chính những sản phẩm đơn giản và quen thuộc nhất lại tiềm ẩn vô vàn tình huống “dở khóc dở cười”.
1. Khi một phép thử chia đôi số phận lô hàng
Thương hiệu băng quần mà tôi đồng hành là một sản phẩm có chất lượng rất tốt, được sản xuất trong nhà máy đạt ISO, với đầy đủ chứng chỉ, mã vạch, hạn sử dụng, nhà máy 4.0 đầu tiên trong ngành và đạt đến cấp độ vô khuẩn trong sản xuất… Tuy nhiên, khi làm kiểm nghiệm tại Việt Nam để phục vụ cho hồ sơ công bố sản phẩm, một hạng mục khiến cả team “toát mồ hôi” – đó là kiểm tra chất tăng trắng quang học.
Cùng một mẫu sản phẩm, bên kiểm nghiệm tại Trung Quốc cho kết quả âm tính theo tiêu chuẩn GB 15979-2002 – tức là không phát hiện chất huỳnh quang có khả năng thôi nhiễm ra môi trường. Nhưng khi sang đến Việt Nam, xét nghiệm theo tiêu chuẩn TCVN 10585:2014, kết quả lại là dương tính. Không phải vì sản phẩm độc hại, mà vì đơn giản là tiêu chuẩn này nhạy đến mức… có ánh sáng huỳnh quang ở bất kỳ lớp nào (kể cả lớp không tiếp xúc trực tiếp với da) là cũng ghi nhận.
Và thế là — một đêm không ngủ toát mồ hôi để tìm hiểu vấn đề!
2. “Một tiêu chuẩn – hai cách hiểu”
Rào cản ở đây không phải là chất lượng sản phẩm. Mà là sự khác biệt trong quan điểm đánh giá giữa các nước. Trung Quốc quan tâm đến mức độ thôi nhiễm – tức là chất có khả năng tiếp xúc thực tế với người dùng, trong khi Việt Nam, ở một số cơ sở xét nghiệm, lại đánh giá theo hướng có là dương tính, không xét đến vị trí và nguy cơ thực sự.
Và đó là điều tôi thấy ở rất nhiều nhóm hàng khác – không chỉ băng vệ sinh: từ mặt nạ dưỡng da, dung dịch vệ sinh, cho đến khăn ướt, tăm bông, gạc y tế…
3. Giấy phép – không chỉ là một bộ hồ sơ
Để đưa một sản phẩm băng vệ sinh hoặc băng quần vào thị trường Việt Nam, doanh nghiệp cần làm công bố sản phẩm theo Nghị định 93/2021 (nếu xếp vào hàng hóa thông thường), hoặc đăng ký lưu hành thiết bị y tế loại B (nếu xếp vào trang thiết bị y tế). Cái khó là: mỗi sở y tế, mỗi trung tâm xét nghiệm lại có cách diễn giải khác nhau. Có nơi yêu cầu chứng nhận ISO 13485 bản công chứng hợp pháp hóa lãnh sự. Có nơi lại yêu cầu thêm giấy ủy quyền độc quyền phân phối. Có nơi bắt buộc phải test mẫu tại cơ sở trong nước dù sản phẩm đã được test quốc tế.
Và mỗi lần như thế, là thêm một “check list” mới, thêm một email “chị ơi bên em cần bổ sung”.
4. Vượt qua rào cản – bằng sự thấu hiểu, không bằng sự vội vàng
Tôi luôn nói với các đối tác Trung Quốc của mình rằng: “Đừng đánh giá thị trường Việt Nam chỉ bằng giá nhân công hay độ dễ dãi của cửa khẩu.” Bởi vì Việt Nam đang ngày càng siết chặt tiêu chuẩn kiểm tra hàng nhập, đặc biệt với các sản phẩm liên quan đến sức khoẻ phụ nữ.
Muốn đi lâu, cần hiểu rõ khung pháp lý, tiêu chuẩn kiểm nghiệm, quy trình công bố, và đặc biệt là tâm lý người tiêu dùng Việt.
5. Nếu bạn đang muốn đưa băng vệ sinh, băng quần vào Việt Nam?
Lời khuyên chân thành từ người đã đi qua đủ “cú chốt”, “cuộc gọi khẩn” và “deadline hồ sơ”:
- Chủ động test mẫu tại Việt Nam trước, chọn cơ sở kiểm nghiệm uy tín và hỏi kỹ tiêu chuẩn họ áp dụng.
- Làm rõ ngay từ đầu cách phân loại sản phẩm: là hàng hóa thường hay trang thiết bị y tế? Điều này ảnh hưởng tới cả lộ trình xin giấy phép và cách ghi nhãn.
- Tìm hiểu điểm khác biệt giữa tiêu chuẩn Việt – Trung để tránh “gậy ông đập lưng ông” khi nộp hồ sơ.
- Và nếu cần người đồng hành – hãy chọn một đơn vị hiểu cả hai ngôn ngữ pháp lý và văn hóa thương mại như Kim China Biz.
“Thị trường Việt Nam không phải là chỗ để lướt qua – mà là nơi cần sự bền vững, tử tế và chuẩn chỉ trong từng bước.”
Tôi không giỏi nhất. Nhưng tôi hiểu rõ những chỗ “gập ghềnh” mà bạn sắp bước tới. Nếu bạn đang có sản phẩm muốn đưa vào Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực FMCG hoặc sản phẩm chăm sóc cá nhân, hãy kết nối với tôi tại KimChinaBiz.com hoặc inbox trực tiếp để trao đổi.
Đi đúng ngay từ đầu – tiết kiệm hàng trăm triệu chi phí đi đường vòng.
Tác giả : Kim China
